­ DOKUMACILIK | Kültür Portalı

Dokumacılık - Tokat

El Sanatları

İnsanoğlu yaradılışından itibaren başlayan yaşam mücadelesinde, giyim eşyalarına büyük önem vermiştir. Giyim kuşama verdiği bu önemi ilerleyen yıllardaki yeni kazanımlarıyla daha estetik ve sanatsal bir özelliğe kavuşturmuştur. Kimi zaman hemcinsleri içinde ayrıcalık kazanmak, kimi zaman da karşı cinsin ilgisini çekmek için, hep güzeli, farklıyı aramış ve bu konu çokca gündemi işgal etmiştir. Öyleki bu amaçla kıtalararası ticari bir aktivite sağlanmış, bu uğurda can pahasına açmaya çalıştığı yolları, (İpek yolu) ihtas etmiştir. Bunun yan etkisi olarak birçok sektörde gelişmeler olmuş, kültürel bağlar kurulmuştur. Coğrafi konumu ve ülkelerarası ulaşım yollarının kavşak noktası olması birçok medeniyetin gelişip, filizlendiği Tokat'ta dönemin en nadide tekstil ürünlerinin de üretimine imkan sağlamıştır. Sadece üretim noktasında kalmayıp şehirde konaklayan ve ticaret için Tokat'a gelen (Uzakdoğu, Afrika ve Avrupa) değişik renk ve kültürdeki yabancıların giyim, kuşamlarından ustalıkla faydalanıp, yeni ürün ve modellerin ortaya çıkarılması sağlanmıştır. Üretilen bu yeni model ve ürünler yine bu yolla diğer ülkelere taşınarak dünya tekstilinin gelişiminde önemli rol oynamıştır. Evliya Çelebi bu konuyla ilgili olarak şunları zikrediyor: "Beyaz pembe bezi... diyar-ı lahorda (Hindistan) yapılmaz. Güya Altın gibi mücelladır. Kalemkar basma, yorgan yüzü, munakkaş perdeleri... gayet menduhdur." diye bahseder. Bu konu Tokat'ı gezmiş Avrupa'lı seyyahların dikkatini çekmiştir. Jean Taverner Tokat'tan geçen ticaret yollarından bahisle "Tokat'ın en dikkate değer yanı doğunun büyük transit merkezlerinden biri oluşudur. İran, Diyarbakır, Bağdat, İstanbul, İzmir vs. yerlerden hiç ardı arkası kesilmeden akan kervanlar, burdan geçerler." Joseph Tournofort ise;" Tokat, küçük Asya ticaretinin merkezi sayılmalıdır." diye bahseder. Ayrıca İran başta olmak üzere ithal edilen ham ipeğin işlenip kumaş, kazzaziye, dikiş ipliği, düğme olarak 4000 kg kullanıldığını kalanın ihraç edildiğini anlatır. 18. yy.da Kırım- Fransız Konsolosluğu yapan Charles de Peyysonel kitabında Fransız kumaşlarının satışında en büyük darbeyi Tokat'ta üretilen kumaşların sebep olduğuna sadece Kırım, Rusya ve Kafkasya'ya 500.000 top Tokat Kumaşı satıldığını anlatır. Bu konuda sayısız örnek vermek mümkündür. 17. yy. başlarında Valide Sultan'lara has Voyvodalık olan Tokat tekstil başta olmak üzere diğer sektörlerin gelişmesinde mesafe sağlamıştır. Valide Sultanlar başta olmak üzere tüm saray mensuplarının giysi ihtiyacının önemli kısmı Tokat atölyelerinde üretilmiştir. Birçok ülke saraylarına da hediye olarak gönderilmiştir. Zümrüt taşlar ile kaplı olan altın kuşaktan ipekli kumaşlara kadar birçok tekstil ürünü Tokat'ta üretilip saraylarda kullanılmıştır. Günümüzde halen bez dokumacılığı Merkez- Günevi köyünde devam etmektedir. Kilim, cecim ve halı dokumacılığı birçok köyümüzde sürdürülürken, çorap dokumacılığı özellikle Reşadiye ilçesinin Tozanlı köylerinde yoğun bir şekilde yapılmaktadır.

Kaynak: Tokat İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Görüntülenme Sayısı : 1134    Eklenme Tarihi : 14 Şubat 2013 Perşembe    Güncellenme Tarihi : 10 Kasım 2021 Çarşamba