Göynüş (Köhnüş) Vadisi, Afyonkarahisar’ın İhsaniye ilçesine bağlı Kayıhan beldesindedir. Vadiye yayılan Frig kaya anıtları ve mezarları çoğunlukla, MÖ 8-6. yüzyıllar arasına tarihlendirilmektedir.
TGA
Büyük bir Frig nekropolü niteliğinde olan vadi boyunca, yoğun olarak ve çok sayıda kaya mezarı görülmektedir. Frig dönemine ait bu mezar odaları, yükseklikleri on metreyi bulan dik kayalara oyulmuştur. Kişinin statüsüne bağlı olarak bu mezarlar çok görkemli olabilmektedir. Kayaların cephelerinde kare veya dikdörtgen görünümlü küçük kapı boşlukları görülür. Bu kapılardan içeri girildiğinde ise mezar odalarıyla karşılaşılmaktadır. Vadideki en anıtsal kaya mezarları, büyüklükleri ve kabartmaları ile öne çıkan Aslantaş ve Yılantaş’tır.
Vadi içinde mezar anıtları dışında önemli bir diğer Frig eseri, Aslantaş’ın karşısında yer alan Göynüş Kalesi’dir. Üçgen çatılı bir tapınak cephesi olan Maltaş Anıtı, dini ve mimari açıdan son derece ilginç bir başka Frig eseridir. Maltaş, birbirine çok yakın olan Aslantaş ve Yılantaş anıtlarından yaklaşık beş yüz metre uzaklıktadır. Maltaş’tan bir kilometre kadar uzaklıkta ise Kumcaboğaz Anıtı bulunur. Küçük bir kaya parçası üzerinde, niş içinde Kibele kabartması görülen bu anıt, bölgedeki önemli kültür varlıklarından biridir.
Göynüş Vadisi, Dağlık Frigya Vadisi olarak bilinen ve günümüzde Kütahya, Afyon, Eskişehir il sınırlarına yayılan geniş bir alanın parçasıdır. Derin vadiler tarafından şekillenen bu dağlık alan, Frig uygarlığının dini ritüellerine ve sosyal hayatlarına ilişkin çok sayıda iz barındırmaktadır. Dağlık Frigya Vadisi, 2015 yılından bu yana UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer almaktadır.
Kaynak: Afyonkarahisar İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.
Ören Yeri
Kültür Turizmi
Afyonkarahisar-Eskişehir karayolunun 27. kilometresinden sağa doğru 4,7 km. daha gidilerek ulaşılır. Afyonkarahisar köy garajından Kayıhan midibüslerine binilecek, oradan yürüyerek göynüş vadisi gezilebilir.
03372 Yeşilyayla/İhsaniye/Afyonkarahisar