İznik Roma Tiyatrosu Bursa’nın İznik İlçesindedir. Roma Dönemi mimari geleneğine uygun olarak, düz bir alanda tonozlar üzerinde yükselen tiyatro binası, yaklaşık 10.000 seyirci kapasitesine sahiptir. Bithynia bölge valisi ve tarihçi olan Genç Plinius’a göre yapının inşaatının, Roma İmparatoru Traianus döneminde devam ettiği bilinmektedir. Günümüze ilk katın oturma basamaklarının temelleri ve altyapıyı oluşturan kemer/tonoz örtü sistemi korunmuştur. Sahne binasının cephesinde ve sütunlu galerilerde zengin mimari süslemeler ile görkemli heykeltıraşlık eserleri olduğu tespit edilmiştir.

 

 

Yaklaşık 200 yıl boyunca özgün işlevinde kullanılan tiyatro, özellikle 4. yüzyılda Hristiyanlığın bölgede hâkim olmasıyla birlikte dini amaçlarla kullanılmıştır. Sahne binasının önüne ve bazı mekânlara duvarlar örülerek alan yeniden düzenlenmiş, orkestra yan duvarlarına Meryem – İsa freski ve çeşitli Hristiyanlık sembolleri işlenmiştir. 8. yüzyılda Arap Akınları nedeniyle tiyatrodan sökülen parçalar kent surlarının güçlendirilmesinde kullanılmıştır. Mezarlık olarak kullanılan alana 12. yüzyılda iki kilise yapısı inşa edilerek dini karakteri güçlendirilmiştir. Geç Bizans ve Osmanlı dönemlerinde metruk durumdaki tiyatro alanında uygun mekânlara seramik fırınları inşa edilmiş ve 17. yüzyıla kadar bu kullanım devam etmiştir.

 

Kaynak: Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Web Sayfası, “İznik Roma Tiyatrosu Kazı ve Restorasyon Çalışmaları”