Fatih Camii, İstanbul’un Fatih ilçesindeki Kirmastı Mahallesi’nde yer almaktadır. Fatih Sultan Mehmet tarafından 1463-1470 yılları arasında inşa ettirilmiştir. Cümle kapısının iki tarafında ve üstünde yer alan 16 satırlık Arapça kitabe, yapının inşa tarihini göstermektedir. Bu yazı, dönemin meşhur hattatı Ali bin Sofî’nin eseridir. Kitabede ayrıca Fatih Sultan Mehmed'in silsile yoluyla Osman Bey'e kadar uzanan ecdat isimleri de zikredilmiştir.

 

 

Caminin ilk mimarı Sinânüddin Yusuf bin Abdullah olup Kumrulu Mescid haziresinde medfundur. İlk inşa döneminde farklı bir plan şemasına sahip olan bugünkü Fatih Camii sahnı, kareye yakın müstakil planlıdır. Harim kısmını örten 26 metre çapındaki merkezî kubbe, dört büyük fil ayağı üzerindeki dört büyük kemere oturtulmuş ve dört yarım kubbe ile desteklenmiştir. Ayrıca yarım kubbelerin etrafındaki tali yarım ve tam kubbeler; mahfilleri ve dıştaki abdest alma musluklarının önündeki alanları örtmektedir.

 

 

Mihrabın sol tarafında bulunan ve dışarıdan rampalı çıkışı olan hünkâr mahfili, caminin ihyası sırasında III. Mustafa tarafından ilave ettirilmiştir. Mahfilin harime açılan cephesi de barok üslupta oymalı kafeslerle kapatılmıştır. Şadırvan avlusundan camiye girilen taç kapı; bütünüyle beyaz mermerden yapılmış abidevi boyutları, başarılı nispetleri ve nefis işçiliği ile dikkat çeker. Basık kemerli açıklığı müteaddit silmelerle çerçevelenmiş, üstte bir sivri kemer ve bir Bursa kemeri ile kuşatılmış, helezonî yivli püsküllerle zenginleştirilmiş ve mukarnas dolgu ile taçlandırılmıştır. Basık kemer ile yanlardaki mukarnaslı nişlerin üzerinde, üç parça halinde düzenlenmiş sülüs hatla yazılmış bir kitabe yer almaktadır.

 

 

Caminin ihyası sırasında mermerden yapılan minberi geometrik şekillerle süslenmiştir. Yanları şebekeli olan minberin çokgen mahruti görünümdeki külahı ise ahşaptan yapılmıştır.

 

Çok güzel bir dekora sahip, sedef kakmalarla bezenmiş kürsüsü ahşaptır. Minberin gerisinde yer alan müezzin mahfili, 14 adet mermer direk üzerine oturtulmuştur. Bu mahfile, sağ tarafındaki taş merdivenle çıkılmaktadır. Caminin mihrabı tamamen mermerden yapılmıştır; üst kısmı mukarnaslı (istalaktitli) olup köşelerinde yeşil kum saati motifleriyle süslenmiş sütunlar bulunmaktadır.

 

Fatih Külliyesi; merkezindeki Fatih Camii başta olmak üzere medrese, darüşşifa, tabhane, imaret, kervansaray, hamam, sıbyan mektebi, kütüphane, muvakkithane ve türbelerden oluşmaktadır.

 

Kaynak: T.C. Fatih Kaymakamlığı