1. Efsane: Karaman’ın Koyunu, Sonra Çıkar Oyunu
Karaman Kalesi düşmanlar tarafından kuşatılır. Düşman askerleri saldırmak için geceyi beklemeye karar verir. O sırada Karamanoğlu Beyliği'nin askerleri başka bir seferde bulunduğundan kaleyi savunacak yeterli asker yoktur. Bunun üzerine yaşlılar ve ileri gelenler bir araya gelerek kaleyi kurtarmanın yollarını ararlar.
Toplantı sırasında bir çoban söz alır ve şöyle der:
“Karaman’da bulunan tüm koyun ve koçları toplayalım. Boynuzlarına fenerler bağlayıp gece vakti yamaçtan aşağı sürelim. Düşman, üzerlerine büyük bir ordunun geldiğini sanır ve belki de kuşatmayı kaldırır.”
Çobanın önerisi kabul edilir. Gece olunca koyun ve koçların boynuzlarına fenerler bağlanır ve sürü yamaçtan aşağı doğru salınır. Karanlıkta ilerleyen yüzlerce ışığı gören düşman askerleri, çok kalabalık bir ordunun saldırıya geçtiğini düşünerek paniğe kapılır ve kaçmaya başlar.
Gerçek durum daha sonra anlaşılsa da artık çok geçtir; düşman kuşatmayı kaldırmış ve bölgeden uzaklaşmıştır. Rivayete göre, “Karaman’ın koyunu, sonra çıkar oyunu” sözü bu olaydan sonra ortaya çıkmıştır.
2. Efsane: Karamanoğulları’nın Hilesi
Karamanoğulları Beyliği ile Moğollar arasında sık sık savaşlar yaşanmaktadır. Bir gün Moğol ordusu Karaman Beyliği üzerine sefere çıkar ve beylik sınırlarında konaklar.
Karamanoğulları askerleri, düşmanı şaşırtmak için sıra dışı bir plan hazırlar. Askerler koyun postları giyer, bazıları da boyunlarına çan takar. Böylece uzaktan bakıldığında gerçek bir koyun sürüsünü andırırlar.
Gece vakti bu şekilde düşman kampına doğru ilerlemeye başlarlar. O sırada Moğol askerleri eğlenmekte ve dinlenmektedir. Yaklaşan topluluğu sıradan bir koyun sürüsü sanarak herhangi bir önlem almazlar.
Karamanoğulları askerleri düşman kampına iyice yaklaştıklarında birden ayağa kalkar, üzerlerindeki postları çıkarır ve silahlarını kuşanarak saldırıya geçerler. Beklenmedik bu saldırı karşısında Moğol ordusu büyük bir bozguna uğrar.
Savaştan kurtulup memleketlerine dönen Moğol askerlerinin, yaşadıkları bu olayı anlatırken “Karaman’ın koyunu, sonra çıkar oyunu.” dedikleri rivayet edilir. Bu nedenle söz konusu deyimin bu olaydan doğduğu söylenmektedir.
Kaynak: Uysal, A. Alodalı, N. Demirci,M.(Ed) (1992) Dün ve Bugünüyle Karaman Kültür-Tarih-Coğrafya Arı Ofset Matbaacılık KONYA Kaynak: Karaman Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2005)Karaman Tarihi ve Kültürü7(7),1-118 Kaynak:Uysal,V.(Ed).(ty)Karaman Folkloru Derlemeler