- Yetim çocuklara bir meslek edinme amacıyla kurulan Sivas Sanayi Mektebi, 1860’lardan itibaren Taşhan’da “Islahhane” adıyla hizmete başlamıştır. Burada terzilik ve kunduracılık zanaatları gören çocuklar, kısa zamanda mesleklerinde ilerlemiştir.

- 1894 tarihinde Sanayi Mektebinin kendi binasının açılması için inşaat başlatılmış; ancak Mart 1903 Gureba Hastanesi olarak inşa edilen ve tamamlanmasına uğraşılan bir binanın çok büyük olması sebebiyle bu bina Sanayi Mektebine devredilmiştir. 

- Sanayi Mektebinin mermer malzeme üzerine kabartma tekniğiyle oluşturulan sülüs hatlı beş satırlık kitâbesi şu şekildedir:

1. Şevketlu Abdülhâmid Han-ı Sâni efendimiz hazretlerinin zaman-ı saâdet-i resân-i 
2. Hümayunlarında ve eâzım-ı vüzerâdan Reşit Âkif Paşa hazretlerinin 
3. Sivas valiliğinde iş bu mekteb-i sanâyi binâ ve nam-ı nâmi padişahî 
4. Bi’l izâfe kadri âlâ olunmuş ve Sivas’ta ilk defa olarak küşâd 
5. Edilen sergide burası daire ittihaz edilmiştir. Sene1320/1902

- Ağustos 1903’te Sanayi Mektebi avlusunda “Sivas Hamidiye Sanat ve Ziraat Fuarı” düzenlenmiştir. Dönemin Valisi Reşid Akif Paşa’nın ve diğer devlet erkânının da katıldığı bu sergi çok önemsenmiş, halk bu serginin açılmasına dâhil olmuştur. Sergi hatırası olarak Sivas haritalı ve manzaralı bir halı dokutulmuştur. Günün anısına muhtelif desenlerde bin kadar ipekten mendil (destimal) bastırılmıştır.

- Sergi için hükümet konağından Sivas Sanayi Mektebi’ne giden yedi yüz metrelik bir cadde inşa edilmiştir. Cadde bugün Rahmi Günay Caddesi adıyla anılmaktadır. 

-  “Darü’s-Sanayi-ül-Hamidiye Mektebi” olan bu eğitim kurumu için akar olmak üzere altmış adet yeni dükkân inşa edilmiştir.

- 1907’de terzilik ve kunduracılık bölümlerinin yanı sıra marangozluk zanaatı da öğretilmeye başlanmıştır. 
Mektepte sabahleyin kültür dersleri, öğleden sonra ise atölye dersleri verilmekte idi. 
Mektebin birinci sınıfını bitirenlere çıraklık, 2-3 ve 4. Sınıfını bitirenlere kalfalık ve mezun olanlara ise ustalık belgesi şehadetnamesi verilmekte idi.

-  1912’de Sanayi Mektebi müdürlüğüne Mütevellizadelerden Ziya Bey (Başara) atanmıştır. 1914’te göre Sanayi Mektebi binasına ilave olarak “Sanathane” binası tamamlanıp ilave edilmiştir. Aynı yıl “demircilik” bölümü açılarak bu yeni binada demircilik faaliyetleri yürütülmüştür. 

- Bu ek bina bugün Arkeoloji Müzesi olarak hizmet vermektedir.

- 1914-1918 arası gerçekleşen Birinci Dünya Savaşı’nda seferberlik nedeniyle Sivas Sanayi Mektebi’nden silahaltına alınan muallimler olduğu bilinmektedir. 

- 1915’te Dâhiliye Nezareti sanayi mektebi bulunan vilayetlere emir göndererek savaş dolayısıyla sefalet içinde sokaklarda dolaşan muhacir çocuk ve yetimlerinden yüzde otuzunun sanayi mekteplerine kaydedileceğini bildirmiştir. Devletin bu emrine Sivas Vilayeti; 100 kadar öğrencinin Sanayi Mektebine kabul edilebileceğini bildirilmiştir.

- 1916’da Sivas Sanayi Mektebi demircilik kısmından mezun dört öğrencinin bu mesleği ilerletmek için Avrupa’ya gönderilmelerine karar verilmiştir.

- Sivas Sultanisi mezunu olan ve İrade-yi Milliye gazetesinin imtiyaz sahipiliğini üstlenen Demircizade Selahattin Bey, 1917- 1921 arası Sivas Sanayi Mektebinde Fransızca muallimliği yapmıştır. Sivas Askeri Rüşdiyesi mezunu olan Ahmet Fehmi Efendi, uzun yıllar Sanayi Mektebinde Halı Hocalığı yapmıştır.  Ahmet Fehmi Efendi, Sivas halıcılık tarihinde önemli yere sahip bir şahsiyettir.

- Cumhuriyet’in İlanından sonra Sanayi Mektebi 1932’de Sivas Sanatlar Evi adını almıştır.

- 1939’da Sanatlarevinin adı “Bölge Sanat Okulu” olarak değiştirilmiştir.

- Sanayi Mektebi 1961’de Cezaevine dönüştürülmüştür. Sanat Okulu’nun Demirhane kısmı 1964’te yangın geçirmiştir; bu yangın esnasında kıymetli arşivi yok olmuştur.

- 2019 yılında Sanayi Mektebi Müzesi olarak açılışmıştır. 

- 2025'te kütüphaneye dönüştürülmüştür.

Kaynak: Sivas İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Sivas Gezilecek Yerler