­
Bolu

Genel Bilgiler

BOLU İLİ'NİN TARİHİ Arkeolojik buluntulara göre Bolu’da ilk yerleşim Kalkolitik Döneme  ( M.Ö. 5500 - 3000 ) kadar uzanmaktadır. Bolu İli, Merkez İlçe ile Gerede ve Seben İlçelerinde Tunç Çağı ( M.Ö. 3000 – 1200 ) yerleşim izleri tespit edilmiştir. M.Ö. II. binde Hitit, M.Ö. I. binden itibaren de Frig, Lidya  ve Pers egemenliği altında kalan bölge; M.Ö. 334 yılından sonra  Bithynia Krallığı sınırları içine dahil olmuştur. Bithynia Krallığı döneminde şehre “Bithynium” ismi verilmiştir. M.Ö. 74 yılında son Bithynia kralı IV. Nicomedes, vasiyetname ile Bithynia topraklarını Romalılara bırakmıştır. Bu tarihten itibaren Bolu ve çevresi Roma’ dan gelen valiler tarafından yönetilmiş ve şehre Roma İmparatoru Claudius’ a izafeten “Claudiapolis” ismi verilmiştir. Bolu isimi de şehir anlamında olan Polis'ten gelmiştir. M.S. 395 yılında Roma İmparatorluğu’nun  ikiye ayrılması ile Doğu Roma ( Bizans ) sınırları içinde kalan Bolu; İmparator Justiniaus ( M.S. 518 – 527 ) döneminden itibaren thema adı verilen  askeri valiler tarafından  yönetilmiştir. Hisar Tepesi, Karga Tepe ve Hıdırlık Tepesi adıyla anılan 3 tepe üzerinde kurulmuş olan şehir, içte ve dışta surlara sahip olmuştur. Şehrin kuzeyinde Halı Hisarı bölgesinde bu surların kalıntıları görülebilmektedir. 1071 Malazgirt zaferinden sonra batıya yayılan Türkmenler 3 yıl sonra Bolu’ya yerleşmişlerdir. Selçuklu Devleti’nin komutanları Artuk, Tutuk, Danişmend, Karateki ve Saltuk Beyler Süleyman Şah’ın emrinde İstanbul sınırına dayanmışlardır. Bu akınlar sırasında Bolu, Horasanlı Aslahaddin tarafından 1324 yılında Beylik topraklarına katılmıştır. Yıldırım Bayezit'in ölümü ile başlayan şehzadeler savaşına Bolu, birçok kez sahne olmuştur. Bolu, Ankara Savaşı sonrası Timur’un talan ettiği bölgelerin dışında kaldığı gibi, bu tehlike bitinceye kadar, Osmanlı Devleti’nin 2. kurucusu sayılan Çelebi Mehmet’i de Kızık Yaylası'nda barındıran belde olmuştur. Çelebi Mehmet’in Osmanlı Devleti’nin birliğini sağlamasından sonra ise Bolu, düzenli bir yönetime kavuşmuştur. 1324 – 1692 yılları arasında  Bolu, 36 kazası olan bir sancak beyliği idi. XVI. Yüzyılda Bolu, ikinci derece Şehzade sancaklarından biri oldu. 2. Bayezit döneminde Şehzade Süleyman (Kanuni) buraya atanmıştır. 1683-1792 yılları arasında Bolu, voyvodalıkla yönetildi. II. Mahmut zamanında ise Mutasarrıflığa dönüştürülmüştür. (1811) Tanzimat sonrası Bolu; Kastamonu eyaletine bağlandı (1864). 1909 yılında ise tekrar Mutasarrıflığa dönüştürülmüştür. Mondros Mütarekesi’nin yürürlüğe girmesi ve İzmir’in işgal edilmesinin ardından Bolu yöresinde ilk Müdafa-i Hukuk Cemiyeti Gerede’de örgütlenmiştir. Bolu 1. Dünya Savaşı’nda ve sonrasında düşman işgaline uğramamış ancak maddi zarar görmüştür. Mustafa Kemal Paşa önderliğinde yapılan milli mücadele dönemlerinin sonunda Bolu, 10 Ekim 1923'te Mutasarrıflık devrini tamamlayarak yeni düzenlemeler çerçevesinde vilayet haline getirilmiştir. (Kaynak: Bolu Müze Müdürlüğü)
...Devamını Oku